در تازهترین رتبهبندی دانشگاههای جهان بر اساس نظام رتبهبندی شانگهای، ایران هم از نظر کیفی و هم کمی، جایگاه اول کشورهای اسلامی را از دست داده است.
بررسی وضعیت دانشگاههای ایرانی در دو سال ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ نشاندهنده روندی عمدتاً نزولی است. از میان پنج دانشگاهی که در هر دو سال دارای رتبه هستند، هر پنج دانشگاه با افت جایگاه مواجه شدهاند و هیچکدام بهبود رتبهای نداشتهاند. دانشگاه تهران و دانشگاه علوم پزشکی تهران از بازه رتبهای ۴۰۱–۵۰۰ در سال ۲۰۲۵ به ۵۰۱–۶۰۰ در سال ۲۰۲۶ سقوط کردهاند و یک بازه ۱۰۰تایی پایینتر رفتهاند.
دانشگاه صنعتی شریف و دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی نیز از بازه ۸۰۱–۹۰۰ به ۹۰۱–۱۰۰۰ رسیدهاند. در این میان، دانشگاه تربیت مدرس بیشترین افت را ثبت کرده و از بازه ۷۰۱–۸۰۰ در سال ۲۰۲۵ به ۹۰۱–۱۰۰۰ در سال ۲۰۲۶ رسیده است؛ یعنی دو بازه رتبهای سقوط کرده است.
در رتبهبندی اثرگذاری دانشگاههای جهان از سوی تایمز در سال ۲۰۲۵، از میان ۲۵۲۶ دانشگاه از ۱۳۰ کشور، ۳۴ دانشگاه ایرانی حضور داشتند.
توضیح اینکه ۷۵ دانشگاه ایرانی در نسخه جدید Times Higher Education World University Rankings که در ۳۰ سپتامبر منتشر میشود، حضور خواهند داشت و ایران از نظر تعداد دانشگاههای حاضر، یکی از کشورهای دارای بیشترین نماینده در این رتبهبندی خواهد بود.
در مورد علت عدم حضور ایران در رتبهبندی مربوط به بخش تاثیرگذاری موسسه تایمز اینجا نوشتم. وقتی در پاسخ به تایمز اشاره کردم که محدودیتهای ناشی از تحریمها، هرچند در درجه اول بخشهای بانکی و مالی را هدف قرار میدهند، اما میتوانند بهعنوان یک خسارت جانبی بر دانشگاهها، پژوهش و شفافیت علمی نیز اثر بگذارند، آنها در ایمیل بعدی مجددا تاکید کردند که این موضوع فقط به Sustainability Impact Ratings مربوط است و شامل سایر رتبهبندیهای این مؤسسه نمیشود.
تایمز اعلام کرد که دانشگاههای ایران همچنان در World University Rankings، Asia University Rankings و Interdisciplinary Science Rankings حضور خواهند داشت. همچنین اعلام کرد که ۷۵ دانشگاه ایرانی در نسخه جدید Times Higher Education World University Rankings که در ۳۰ سپتامبر منتشر میشود، حضور خواهند داشت و ایران از نظر تعداد دانشگاههای حاضر، یکی از کشورهای دارای بیشترین نماینده در این رتبهبندی خواهد بود.
